|
سوال - هر گاه پدرى امر نمايد فرزند خود را در امرى و مادر بر خلاف آن امرنمايد، و تراضى طرفين به هيچ گونه ممكن نباشد، و اگر ترضيه يكى به عمل آيد رضايت ديگرى از دست مىرود، آيا امر كدام مقدّم است و فرقى در ميانه امور مستحبّه و مكروهه با ساير امور مباحه در اين صورت هست يا خير؟
و اگر احد والدين مظلوم ديگرى واقع شود، براى مظلوم از ديگرى تدافعنمايد؟ يا حقّى پدر داشته باشد از مادر - مثلاً - فرزند مىتواند از مادر اخذ كند وبه پدر برساند؟ و هم چنين عكس آن؟
جواب - اطاعت پدر و مادر در صورتى كه عدم اطاعت مستلزم ايذاء آنها باشد لازم است،و فرقى بين امور مستحبّه و مباحه از اين حيث نيست، و در صورت دَوَران امر بين اطاعت پدر و اطاعت مادر و عدم امكان جمع بين آنها، احوط تقديم اطاعت مادر است.
سوال - هر گاه شخصى حقوق واجبه خود را از قبيل: خمس و زكات و مظالم نمىدهد و ربا هم مىگيرد، آيا كسى به عنوان امر به معروف مىتواند از مال اوخفاءً بردارد به قدر حقوق واجبهاش، و يا به قدرى كه ربا گرفته به اهل و صاحبشبرساند يا خير؟
جواب - جايز نيست، و دخالت و تصرّف در اموال چنين شخصى با علم به اين كه آن متعلّق حقّ غير است جايز نيست، و با عدم علم مانعى ندارد.
سوال - ما تقول ملاذنا - دام وجودك - فيمن أمره والده بأمر هل يجب عليه إطاعتهفيه أم لا يجب عليه ذلك؟ بل يحرم عليه إيذاؤه بإظهاره المخالفة له فيه، فيكفي حينئذ أن لايجري عليه واقعاً مع إظهاره له الموافقة بنحو من التورية؟
جواب - الثابت هو حرمة إيذاء الولد للوالدين، وأمّا وجوب موافقتهما في كلّ ما يأمرانه به فغير معلوم.
سوال - در امر به معروف و نهى از منكر ظنّ به ضرر و به عدم تأثير، موجبسقوط آن دو مىگردد، يا احتمال هم كفايت مىكند؟
جواب - احتمال تأثير ،كافى در وجوب است، و مطلق ظنّ به ضرر، مسقط بودن آن، معلومنيست.
سوال - زيدى پسرى دارد در سن بيست سالگى، در اين مدّت آن چه لازمهتكليف شرعى پدر بوده از حيث تربيت و سواد و امر به معروف و نهى از منكركوشش خود را نموده و كوتاهى نكرده، فعلاً پسر از تنبلى و كاهلى نمازنمىخواند، پدر مكرّر او را نصيحت نموده و او را زده است فائدهاى نكرده، و درخانه كج خلقى مىكند و پدر را اذيّت مىكند، آيا پدر مىتواند او را از خانه بيرونكند؟ و بيرون كردن او داخل در قطع رحم نيست؟
جواب - بيرون كند او را، لعلّ متنبّه شده نماز بخواند و دين دار شود، و قطع رحم هم نشده،بلكه اعانت درباره اوست.
سوال - كسى كه حمل بر صحّت درباره او جارى است فعلاً مشكوك الحرمهظاهر مىشود و اگر كسى نسبت به آن فعل حرفى به او بزند اذيّت مىشود جايزاست گفتن به او يا خير؟
جواب - در صورت مفروضه كه حمل بر صحّت دارد و گفتن موجب اذّيت او مىشود، داعىبه گفتن نيست بلكه جايز نيست.
سوال - فحش دادن به فرزند خود در موقع تربيت و نهى از كارهاى ناشايستاز قبيل پدر سوخته يا مادر سگ يا بى شرف، چه صورت دارد؟
جواب - اين گونه الفاظ داخل در لغو است كه اِعراض از آن از شعار مؤمنين است.
سوال - اعانت تارك الصلات در خوراك و پوشاك چه صورت دارد؟
جواب - در بعض اخبار عقوبات شديدهاى براى آن وارد شده(1) و بعيد نيست قول بهكراهت شديده آن، بلكه در صورت احتمال تأثير واجب است ترك آن من باب امر بهمعروف و نهى از منكر.
....................................................
1- کافی : 2/278، حدیث 8؛ و 3/269 ،حدیث7؛ قرب الاسناد: 47، حدیث 155؛ علل الشرائع: 2/ 339، حدیث 1.
منبع: استفتائات حضرت آیت الله العظمی بروجردی، جلد اول ،ص435 الی 437.( چاپ موسسۀ حضرت آیت الله العظمی بروجردی)
|
