ناگهان در فضای قم خبری می‌پیچد: یکی از اساتید مطرح حوزه علمیه نجف به ایران می‌آید. خبر را به آیت‌الله‌العظمی سید محمدحسین طباطبایی بروجردی اطلاع می‌دهند که ایشان پاسخ می‌دهند: تا آقای داماد را داریم؛ قم نگرانی ‌ای ندارد.

آن استاد مطرح؛ آیت‌الله سید ابوالقاسم خوئی بود. وارد قم می‌شود و در منزل آیت‌الله سیدمحمود روحانی (پدر آیات عظام سید محمد و سید محمدصادق روحانی) اقامت می‌کند. یک روز جهت دیدار با آیت‌الله بروجردی، مرجع بزرگ تقلید و زعیم حوزه قم به بیت ایشان می‌رود. جلسه خصوصی نبود و فضلای حوزه قم و اصحاب بیت آیت‌الله بروجردی و همراهان آیت‌الله خوئی حضور داشتند. فرعی فقهی‌ مطرح می‌شود تا آقای خوئی پاسخ دهند. به جای ایشان، شاگردشان آقای محمدتقی ایروانی پاسخ می دهند و مباحثه داغ می‌شود که در نهایت نظر ایروانی غالب می‌شود. در فضای حوزه می‌پیچید که شاگردی که اینگونه از فرعی فقهی فائق آمده است، پس استادش چگونه است؟!»

این روایتی است که عبد الصاحب خویی،فرزند آیت الله العظمی سید ابوالقاسم خوئی در گفت و گویی تلفنی برایم نقل می کند. زمان دقیق سفر را نمی داند که «محمد شریف رازی» در کتاب « آثار الحجه» بدون اشاره به این دیدار،تاریخ  این سفر را 1368 قمری (1328 شمسی)ذکر می کند که که نویسنده از حضور خود در مراسم استقبال خبر داده است( آثار الحجه،ج2،ص26-25)

در این سال آیت الله بروجردی مرجعیت عام داشت و قدرت و وضعیت حوزه علمیه قم هم ستودنی بود. اما همچنان از ابتدای روایتگری این رخداد می توان فضای رقابتی میان حوزه را به راحتی حس کرد....

گفت و گو : فرید مدرسی

........................................................................................................

منبع: ماهنامه «مهر نامه» شماره12،ص218.